menu

Σύνδεση | Εγγραφή

Ανοιχτή ψηφοφορία κοινού


Δημιουργούμε έναν Καλύτερο Κόσμο

To QualityNet Foundation δεσμεύεται ότι τα στοιχεία που καταθέτετε δεν θα χρησιμοποιηθούν για κανέναν άλλο σκοπό παρά μόνο για τον έλεγχο της εγκυρότητας της διαδικασίας και ότι δεν θα δοθούν σε τρίτους.

Πρωτοβουλίες από Πειραματικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Πειραματικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Kinesis - Από τις απάνθρωπες πόλεις του χθες, στις ανθρώπινες πόλεις του αύριο

Σύντομη Περιγραφή

Είκοσι πέντε (25) μαθητές/τριες του Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, οι οποίοι προέρχονται και από τις τρεις τάξεις του Λυκείου, συμμετείχαν την τρέχουσα σχολική χρονιά στον Όμιλο Οικονομίας του σχολείου και παράλληλα στο Πρόγραμμα «Εικονικές Επιχειρήσεις» του Junior Achievement Greece.
Με όραμα ένα βιώσιμο αστικό περιβάλλον που θα επιτρέπει στους πολίτες να ταξιδεύουν, να ζουν, να εργάζονται και να απολαμβάνουν τον ελεύθερο χρόνο τους στις πόλεις του μέλλοντος, οι μαθητές/τριες επέλεξαν να ασχοληθούν με ένα από τα χαρακτηριστικά μιας «έξυπνης πόλης», την «έξυπνη κινητικότητα» (Smart Mobility) και πιο συγκεκριμένα τα «έξυπνα φανάρια», επιλογή καθόλου τυχαία, αν λάβουμε υπόψη μας πως το κυκλοφοριακό είναι διαχρονικά από τους σημαντικότερους παράγοντες υποβάθμισης της ποιότητας της καθημερινότητας των πολιτών στην πόλη τους, τη Θεσσαλονίκη.
Επιθυμώντας, πιο συγκεκριμένα, να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων κινητικότητας της πόλης τους και όχι μόνο, δημιούργησαν την Μαθητική Εταιρεία Kinesis, η οποία ανέπτυξε «έξυπνο» σύστημα λειτουργίας φωτεινών σηματοδοτών που υλοποιείται σε αστικούς κόμβους, ρυθμίζοντας τους σηματοδότες σε πραγματικό χρόνο ως «αόρατος τροχονόμος» με βάση τον κυκλοφοριακό φόρτο των προσβάσεων στον κόμβο και τον φόρτο των πεζών στις διαβάσεις, δίνοντας παράλληλα προτεραιότητα στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ). Στο μέλλον, προβλέπεται να τεθούν στο σύστημα επιπλέον κριτήρια σε σχέση με τις καιρικές συνθήκες (χρήση ανιχνευτών βροχής για την προτεραιότητα και τον αυξημένο χρόνο πρασίνου στους πεζούς).
Με τις δράσεις που ανέπτυξαν οι μαθητές/-τριες υπηρέτησαν τους στόχους του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη και πιο συγκεκριμένα τον 11ο στόχο - ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, γιατί η βιώσιμη κινητικότητα που επιδιώκουν, υπηρετεί τις διαστάσεις «παγκόσμιο περιβάλλον», «ποιότητα ζωής στις πόλεις» και «οικονομική επιτυχία» που αποτελούν τους τρεις βασικούς πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης των πόλεων. Ακολούθησαν παράλληλα την καινοτόμα προσέγγιση της ΕΕ για την αστική κινητικότητα, η οποία επικεντρώνεται στους ανθρώπους και τις ανάγκες κινητικότητάς τους και όχι στην κυκλοφορία και τις υποδομές, όπως οι παραδοσιακές προσεγγίσεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή -SUMPs).
Η πρακτική εφαρμόστηκε στο πλαίσιο του Ομίλου Οικονομίας που λειτούργησε στο σχολείο την τρέχουσα σχολική χρονιά και του Προγράμματος «Εικονικές Επιχειρήσεις» του Junior Achievement Greece, από την οικονομολόγο του σχολείου σε συνεργασία με έναν μαθηματικό και μία φιλόλογο. Κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίησή της ακολουθήθηκε η μέθοδος project και η αρχή της διερευνητικής προσέγγισης της γνώσης, της διεπιστημονικής συνεργασίας των εκπαιδευτικών και της ομαδικής συνεργασίας των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί επέλεξαν να εφαρμόσουν την καινοτόμα εκπαιδευτική δραστηριότητα των «εικονικών επιχειρήσεων», που είναι ουσιαστικά προσομοίωση συνθηκών επιχειρηματικού και εργασιακού περιβάλλοντος, ώστε να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον συνεργατικής μάθησης ανάμεσα σε ομάδες με διαφορετικά επίπεδα ικανότητας και να προωθήσουν την «υποβοηθούμενη ανακάλυψη» στο πλαίσιο της ζώνης της εγγύτερης ανάπτυξης του παιδιού, κάτω από την καθοδήγηση των ιδίων, άλλων συναδέρφων τους, ενηλίκων ειδικών ή σε συνεργασία με πιο ικανούς συνομήλικους της ομάδας.
Για την επιτυχία τους εγχειρήματος οι μαθητές/-τριες είχαν την πολύτιμη αρωγή καθηγητών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του Γενικού Διευθυντή και του Οικονομικού Διευθυντή της επιχείρησης ΙΚΕΑ Θεσσαλονίκης και του Διευθύνοντα Συμβούλου της εταιρείας Εγνατία Οδός ΑΕ. Το κόστος για τη δημιουργία μακέτας που αναπαριστά ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου αστικής διασταύρωσης (1.000€) καλύφθηκε από τους χορηγούς που εξασφάλισαν οι μαθητές/-τριες. Επίσης, η ομάδα ήρθε σε επαφή με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, αν και πολλές προγραμματισμένες επισκέψεις δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω του κλεισίματος των σχολείων και των περιορισμών που επέβαλε η πανδημία.
Το εγχείρημα των μαθητών/-τριών κέντρισε το ενδιαφέρον των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που έκαναν εκτενή αφιερώματα στην Kinesis και απέσπασε δύο σημαντικά βραβεία, το τρίτο βραβείο στην 15η Μαθητική Εμπορική Έκθεση της Θεσσαλονίκης του Junior Achievement Greece και το δεύτερο Πανελλήνιο βραβείο στον 15ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό «Καλύτερη Μαθητική Εικονική Επιχείρηση 2020» του Junior Achievement Greece, το οποίο απονεμήθηκε από την Υπουργό Παιδείας.
Αξίζει να σημειωθεί πως η Εγνατία Οδός ΑΕ προτίθεται να προβεί σε πιλοτική εφαρμογή του συστήματός μας, την οποία θα χρηματοδοτήσει και θα στηρίξει τεχνικά, δράση που μετατίθεται χρονικά τη επόμενη σχολική χρονιά, λόγω των ανατροπών που προκλήθηκαν στη λειτουργία των σχολείων από την πανδημία.

Πώς προέκυψε η δράση

Αρχική επιδίωξη των μαθητών/-τριών ήταν η επιλογή μιας πρωτότυπης καινοτόμου ιδέας, η οποία θα είναι συμβατή με τις μελλοντικές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές όλων των μελών της ομάδας. Ακούστηκαν πολλές προτάσεις και με ψηφοφορία οι μαθητές/τριες κατέληξαν σχεδόν ομόφωνα στην ιδέα της «έξυπνης πόλης», αντικείμενο πολύ ενδιαφέρον για μελλοντικούς ερευνητές και επιστήμονες, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, πολεοδόμους, προγραμματιστές, οικονομολόγους κτλ. Η επιλογή της «έξυπνης κινητικότητας», με την οποία επέλεξαν συγκεκριμένα να ασχοληθούν, δεν είναι καθόλου τυχαία. Κυκλοφορώντας στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, ειδικά στο ιστορικό κέντρο, διαπιστώνουν καθημερινά τα διογκούμενα προβλήματα: εντός και εκτός ωρών αιχμής, χιλιάδες οχηματοώρες καθυστέρησης, ουρές και αναμονές έχουν ως αποτέλεσμα αυξημένα κόστη των μετακινούμενων, απώλεια ελεύθερου χρόνου, υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα το λεωφορείο, ως μοναδικό Μέσο Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), αδυνατεί να εξυπηρετήσει επαρκώς τη ζήτηση για μετακινήσεις, ενώ παραμένουν ζητούμενα η ολοκλήρωση του Μετρό, ο ενιαίος φορέας σηματοδότησης, ο εκσυγχρονισμός του στόλου λεωφορείων κ.ά. Το αποτέλεσμα είναι, δεδομένης και της αύξησης του στόλου των ιδιωτικών οχημάτων σε ένα ανεπαρκές οδικό δίκτυο, η κατάσταση αντί να βελτιώνεται να χειροτερεύει και το παρόν και το μέλλον της πόλης να υποθηκεύονται.
Αλλά και παγκοσμίως, η αστική κινητικότητα είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πόλεις στον 21ο αιώνα, καθώς τα υπάρχοντα συστήματα κινητικότητας πλησιάζουν στα όριά τους. Μέχρι το 2050, 70% του πληθυσμού της γης και 80% της Ευρώπης θα ζει σε αστικές περιοχές. Ήδη κυκλοφορούν περίπου 1,2 δισεκατομμύρια αυτοκίνητα, που, μέχρι το 2030, προβλέπεται να φτάσουν τα 1,6 δισεκατομμύρια! Υπολογίζεται πως το 2050 για τις μετακινήσεις στις πόλεις θα χρησιμοποιείται το 17,3% των βιοκαυσίμων του πλανήτη, ενώ ο μέσος χρόνος που θα δαπανά ένας αστός στην κυκλοφοριακή συμφόρηση θα είναι 106 ώρες το χρόνο, δύο φορές το τρέχον ποσοστό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα της ζωής του. Όσο οι πόλεις μεγαλώνουν, τόσο πιο ζωτικό και σύνθετο θα γίνεται το θέμα της βιώσιμης κινητικότητας. Τα σύγχρονα αστικά κέντρα αντιμετωπίζουν την πρόκληση να βελτιώσουν την κινητικότητα, να διασφαλίσουν την προσβασιμότητα και να δημιουργήσουν συστήματα υψηλής ποιότητας και αποτελεσματικότητας των μεταφορών, μειώνοντας ταυτόχρονα τη συμφόρηση, τη ρύπανση και τα ατυχήματα.
Οι μαθητές/-τριές μας τόνισαν εξαρχής πως με την προσπάθειά τους ήθελαν να προτείνουν λύσεις στο παραπάνω πρόβλημα. Δεν τους αρκούσε απλώς η απόκτηση επιπλέον γνώσεων και η ευαισθητοποίηση της ευρύτερης κοινότητας. Μάλιστα, ήθελαν οι λύσεις να αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία και να είναι οι ίδιοι/ες που θα τις διαθέσουν στο καταναλωτικό κοινό. Ξεκίνησαν, λοιπόν, ήδη από το Λύκειο, πειραματίστηκαν με επιτυχία σε ερευνητικό και επιχειρηματικό επίπεδο, με στόχο, όμως, μέσω των κατάλληλων σπουδών τους αργότερα, να αξιοποιήσουν τις αμέτρητες δυνατότητες του ψηφιακού κόσμου για να δημιουργήσουν ολοκληρωμένα συστήματα μεταφοράς, προσαρμοσμένα στις ειδικές ανάγκες της κάθε πόλης, ασφαλέστερα, πιο αποτελεσματικά και πιο φιλικά προς το περιβάλλον, τα οποία θα αναλαμβάνουν να εγκαθιστούν, να διαχειρίζονται και να συντηρούν στις «έξυπνες πόλεις» του μέλλοντος.
Οι εκπαιδευτικοί, από την μεριά μας, θεωρούμε ότι όσα ως κοινωνία οραματιζόμαστε κι επιδιώκουμε περνούν μέσα από την παιδεία, άρα σίγουρα και μέσα από το εκάστοτε εκπαιδευτικό σύστημα. Αυτό επιβάλλεται, επομένως, να διασφαλίζει τις συνθήκες διαμόρφωσης πολιτών με γνώση, ευαισθησία, υπευθυνότητα, δυναμισμό και διάθεση να διαχειριστούν τις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος, σεβόμενοι τον συνάνθρωπο και το περιβάλλον. Όντες μέρος του εκπαιδευτικού θεσμού, ξέρουμε πολύ καλά ότι το σχολείο δεν έχει την ευελιξία να ενσωματώνει άμεσα θέματα και πρακτικές που απασχολούν την ευρύτερη κοινότητα. Ιδίως στις τελευταίες τάξεις του, όταν τα παιδιά είναι πολύ περισσότερο ώριμα να προσεγγίσουν τέτοια θέματα, είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένο στην προσπάθεια για εισαγωγή των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Εναπόκειται κυρίως –αν όχι αποκλειστικά- στον/στην εκπαιδευτικό να βρει τον χρόνο και το πλαίσιο να γνωρίσει στους/τις μαθητές/τριές του επίκαιρα και ευαίσθητα θέματα και να τους/τις ευαισθητοποιήσει κατάλληλα. Ευκαιρίες βρίσκει σε ημιτυπικές και άτυπες πρακτικές γραμματισμού, στο πλαίσιο σχολικών δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που υλοποιούνται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση θεωρήσαμε ότι το Πρόγραμμα των «Εικονικών Επιχειρήσεων», που βασίζεται στην αρχή της εκμάθησης μέσα από την πράξη, ήταν το πλέον κατάλληλο για να εξυπηρετήσει τους στόχους που έθεσαν εξ αρχής οι μαθητές/-τριές μας αλλά και αυτούς που υπηρετούμε με συνέπεια οι ίδιοι.

Φάσεις Υλοποίησης Δράσης

Σε γενικές γραμμές ακολουθήσαμε τις φάσεις υλοποίησης ενός project που προτείνει ο Ηλίας Ματσαγγούρας (2011), οι οποίες διακρίνονται σε «φάσεις οργάνωσης και διεξαγωγής σκόπιμων συλλογικών δράσεων για συγκεκριμένο έργο» και «φάσεις της ερευνητικής διαδικασίας».

Πιο αναλυτικά η πορεία που ακολουθήσαμε ήταν η εξής:
1η φάση:
Δημιουργία της ομάδας, καθορισμός των στόχων και του τρόπου δράσης, συμβόλαιο με την ομάδα, επιλογή του πεδίου δράσης, απόφαση δημιουργίας εικονικής μαθητικής επιχείρησης, επαφές με το Junior Achievement Greece και εγγραφή στο Πρόγραμμα των Εικονικών Επιχειρήσεων για τη στήριξη της επιχειρηματικής δράσης.
2η φάση:
Επίγνωση του εαυτού μέσα από ερωτηματολόγια αυτοβαθμολογίας και άλλες τεχνικές και καταμερισμός εργασιών με βάση τις ιδιαίτερες ικανότητες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Έτσι στελεχώθηκαν τα τμήματα της επιχείρησής μας, η οποία οργανώθηκε στα πρότυπα μιας πραγματικής επιχείρησης και διαθέτει τις ακόλουθες Δ/νσεις: Οικονομική, Ανάπτυξης Εφαρμογών, Πληροφορικής, Marketing, Δημοσίων Σχέσεων και Ανθρωπίνων Πόρων. Τα στελέχη της Kinesis τοποθετήθηκαν σε κάθε Δ/νση ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τους μελλοντικούς εκπαιδευτικούς τους στόχους και επέλεξαν τον Δ/ντή τους. Ο Γενικός Δ/ντής και η Υποδιευθύντρια της Kinesis αναδείχθηκαν με ψηφοφορία από την Γενική Συνέλευση.
3η φάση:
Ενημέρωση – πληροφόρηση των μαθητών στο πλαίσιο του Ομίλου Οικονομίας για βασικές οικονομικές έννοιες, για τον κόσμο των επιχειρήσεων και για τον τρόπο ανάληψης μιας επιχειρηματικής δράσης. Πολύτιμη σε αυτό τον τομέα υπήρξε η στήριξη των συμβούλων εθελοντών κκ Ιωάννη Παπαδόπουλου και Γεώργιου Βαρελά, Γενικού και Οικονομικού Διευθυντή αντίστοιχα της επιχείρησης ΙΚΕΑ Θεσσαλονίκης, οι οποίοι μετέφεραν την πολυετή τους εμπειρία στα παιδιά και τους μετέδωσαν με μοναδικό τρόπο τις πολύτιμες γνώσεις τους γύρω από τον κόσμο των επιχειρήσεων. Εφαρμόσθηκε επίσης το μοντέλο της ασύγχρονης εκπαίδευσης μέσω και της δημιουργίας Ηλεκτρονικής Τάξης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, όπου οι εκπαιδευτικοί αναρτούσαν εκπαιδευτικό υλικό και σχετικές ανακοινώσεις.
Συλλογή πληροφοριών για τη βιώσιμη ζωή στις πόλεις, τον 11ο στόχο του ΟΗΕ, τις «έξυπνες πόλεις», «την έξυπνη κινητικότητα». Οι μαθητές/-τριες μελέτησαν ιδιαίτερα: i) Ευρωπαϊκές πολιτικές και κατευθύνσεις προς τη βιώσιμη αστική κινητικότητα. ii) Τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας που είναι το «βασικό εργαλείο» που έχουν δρομολογήσει οι Δήμοι για να ενισχύσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής στις πόλεις και τα οποία στοχεύουν στη βελτίωση της προσβασιμότητας των αστικών περιοχών και στην παροχή υψηλής ποιότητας μεταφορών με έμφαση στο περπάτημα, το ποδήλατο και τη δημόσια συγκοινωνία, διαμέσου και εντός της αστικής περιοχής. iii) Καλές Πρακτικές κυρίως σε ευρωπαϊκό, αλλά και διεθνές επίπεδο, στον τομέα της βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Ιδιαίτερα μελετήθηκαν οι περιπτώσεις της Βιέννης, της Γάνδης, της Κοπεγχάγης, του Μάλμε, του Ράντερς, του Οντένσε. iv) Οι Εκθέσεις «The Future of Urban Mobility 2.0»
Σε αυτήν τη φάση οι μαθητές/-τριες κατέληξαν στο αντικείμενο με το οποίο θα ασχολούνταν, που ήταν η δημιουργία «έξυπνων» φωτεινών σηματοδοτών. Έτσι, ήρθαμε σε επαφή με τον καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Ηλιού για να συζητήσουμε για τον τρόπο υλοποίησης του εγχειρήματός μας. Εξαρχής συνειδητοποιήσαμε τη δυσκολία του, κάτι που όμως δεν μας αποθάρρυνε, αλλά μας οδήγησε σε αναζήτηση λύσεων για την υλοποίησή του. Έτσι ζητήσαμε και τη συνδρομή των Καθηγητών Φυσικής και Πληροφορικής του σχολείου μας, ενώ εξασφαλίσαμε την πολύτιμη στήριξη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ιδιαίτερα του κ. Παντελή Κοπελιά, που ήταν ο μόνιμος «επιστημονικός μας συνεργάτης».
4η φάση:
Δημιουργία της εικονικής επιχείρησης (Προσδιορισμός νομικής μορφής, σύνταξη του καταστατικού, σύνταξη επιχειρηματικού σχεδίου, προσδιορισμός των πηγών χρηματοδότησής της).
5η φάση:
Λειτουργία εικονικής επιχείρησης στις δίωρες εβδομαδιαίες συναντήσεις του Ομίλου Οικονομίας. Εξαρχής καθορίστηκαν τα καθήκοντα κάθε στελέχους και δημιουργήθηκαν σχετικά χρονοδιαγράμματα GANTT τα οποία και τηρήθηκαν. Η επικοινωνία ήταν ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπιστεί, με δεδομένο πως στην ομάδα συμμετείχαν άγνωστα μεταξύ τους παιδιά από όλες τις τάξεις. Η δέσμευση σε έναν κοινό στόχο, το ομαδικό πνεύμα και το καλό κλίμα βοήθησαν στην αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων που προέκυψαν. Πολύτιμο για τη συνεχή επικοινωνία και συνεργασία των στελεχών αποδείχθηκε το διαδίκτυο. Ο συντονισμός των μελών της KINESIS και οι ενημερώσεις γίνονταν μέσω ομαδικών συνομιλιών μεταξύ των μελών ενός τμήματος, των διευθυντών της εταιρείας και όλων των τμημάτων μαζί, στις οποίες μοιράζονταν αρμοδιότητες, αρχεία σχετικά με την εταιρεία και την λειτουργία της και τελικά προϊόντα. Το μοντέλο διοίκησης που ακολουθεί η Kinesis είναι συμμετοχικό. Οι αποφάσεις λαμβάνονταν από κοινού στις εβδομαδιαίες τακτικές συναντήσεις, ενώ τα Δ/ντικά στελέχη βρίσκονταν σε απόλυτη σύμπνοια. Σε πολλές από αυτές τις συναντήσεις συμμετείχαν και οι σύμβουλοι - εθελοντές.
Αναφέρουμε παρακάτω τις σημαντικότερες δράσεις:
• Τα στελέχη του Τμήματος Marketing που διενήργησαν την έρευνα αγοράς διαπίστωσαν πως μέχρι σήμερα δεν έχει εγκατασταθεί παρόμοιο σύστημα ελέγχου κυκλοφορίας σε καμία ελληνική πόλη. Στην χώρα μας, οι εφαρμογές τηλεματικής και έξυπνης οδικής υποδομής αναπτύσσονται μεν, αλλά δεν αποτελούν μία κοινή επιχειρηματική πρόταση όπως στο εξωτερικό. Εκεί, με κυρίαρχες τις αυτοκινητοβιομηχανίες, τις τηλεπικοινωνιακές και ιντερνετικές επιχειρήσεις (πχ Tesla, Google), προετοιμάζονται στη λογική μετάβασης στην έξυπνη πόλη. Κάποιες γνωστές εταιρείες πολυεθνικής κλίμακας, οι οποίες και στη χώρα μας κατέχουν μεγάλο μερίδιο στο θέμα της σηματοδότησης (πχ Siemens), προσαρμόζουν λογισμικά και τεχνολογίες πεδίου στην λογική της έξυπνης και διασυνδεδεμένης υποδομής. Παρόλα αυτά, όπως αποδεικνύεται και από την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και του λογισμικού των κινητών (έξυπνων) τηλεφώνων, πλεονέκτημα θα έχουν εκείνες οι εταιρείες που διαχειρίζονται με ανοιχτό τρόπο δεδομένα και κώδικες (Open Data, Open Source), κατά συνέπεια θα αποτελούν μια αξιόπιστη και ταυτόχρονα φθηνή λύση. Υπέδειξαν λοιπόν στο Τμήμα Παραγωγής την περίπτωση της καινοτόμας εταιρείας SWECO, η οποία ασχολείται με καινοτομίες για τις έξυπνες πόλεις και το βραβευμένο project «έξυπνων σηματοδοτών» της εταιρείας που εφαρμόστηκε στις Βρυξέλες.
• Τα στελέχη του Τμήματος Παραγωγής, αφού ενημερώθηκαν από το Τμήμα Έρευνας Αγοράς και μελέτησαν τις περιπτώσεις που τους υποδείχθηκαν ξεκίνησαν το πολύ απαιτητικό έργο της δημιουργίας των «έξυπνων» φωτεινών σηματοδοτών. Σε αυτή τους της προσπάθεια είχαν την πολύτιμη καθοδήγηση των καθηγητών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και την βοήθεια των καθηγητών Φυσικής και Πληροφορικής του σχολείου.
Σχεδιάστηκε λοιπόν ένας «έξυπνος» αστικός κόμβος, στον οποίο η κυκλοφορία ρυθμίζεται σε πραγματικό χρόνο ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής, σαν να υπήρχε ένας «αόρατος τροχονόμος». Το σύστημα που προτείνουμε περιλαμβάνει ως βασικό εξοπλισμό των «έξυπνων σηματοδοτών»:
- Αισθητήρες καταγραφής του κυκλοφοριακού φόρτου, εγκατεστημένους σε κάθε πρόσβαση του κόμβου, οι οποίοι διακρίνουν την κατηγορία των οχημάτων (ΙΧ, λεωφορείο κλπ), ώστε να δίδουν την απαραίτητη προτεραιότητα στα ΜΜΜ. Η προτεραιότητα θα δίνεται μέσω της ανίχνευσης της θέσης των λεωφορείων (από συσκευές ανίχνευσης θέσης, π.χ. GPS, bluetooth, εντός του οχήματος και κατάλληλες εφαρμογές/λογισμικά). Από τη στιγμή που γίνεται γνωστή η θέση των λεωφορείων, θα ενεργοποιείται το κατάλληλο πρόγραμμα σηματοδότησης ώστε -ει δυνατόν- το λεωφορείο να βρίσκει πράσινη ένδειξη κατά την προσέγγισή του στον αστικό κόμβο. Η προτεραιότητα αυτή θα αποδίδει προνομιακή μεταχείριση στα ΜΜΜ και θα αποτελεί κίνητρο αύξησης της χρήσης τους έναντι των ΙΧ.
- Αισθητήρες βάρους στις διαβάσεις πεζών, ώστε να δίδεται αυξημένος χρόνος στο πράσινο των πεζών, εφόσον η ζήτηση στη διάβαση (αριθμός πεζών) δεν εξυπηρετείται από τους υφιστάμενους χρόνους. Προβλέπονται επίσης ανιχνευτές βροχής και κλιματολογικών συνθηκών, για προτεραιότητα και αυξημένο χρόνο στους πεζούς.
- Λογισμικό λήψης, επεξεργασίας και ανάλυσης των δεδομένων από τους αισθητήρες και αλλαγής «σε πραγματικό χρόνο» του προγράμματος σηματοδότησης (χρόνοι πρασίνου ανά πρόσβαση και διάβαση).
Σημαντικό ζήτημα που ανακύπτει είναι αν ο άξονας που φιλοξενεί το λεωφορείο ευνοείται συνολικά (δηλαδή και τα ΙΧ) μέσω της προτεραιότητας που λαμβάνει στη σηματοδότηση, ιδιαίτερα σε άξονες με σημαντικό αριθμό διερχόμενων λεωφορείων. Μία πιθανή λύση, εάν και εφόσον ανακύψει ένα τέτοιο θέμα, είναι η υλοποίηση λεωφορειολωρίδας και η τοποθέτηση διαφορετικού σηματοδότη για αυτήν. Ταυτόχρονα, θα εξετασθούν και λοιπές σύνθετες περιπτώσεις, όπως το πώς καθορίζεται η προτεραιότητα σε διασταυρούμενες οδούς που σε αμφότερες κινούνται λεωφορεία ή σε ταυτόχρονη άφιξη λεωφορείου και υψηλό φόρτο πεζών. Οι πιλοτικές εφαρμογές της ιδέας θα αναδείξουν τέτοια ζητήματα, καθώς και τις λύσεις που θα επιλεγούν.
Οι αισθητήρες και το λογισμικό προστίθενται στην υπάρχουσα υποδομή που λειτουργεί με ευθύνη των τεχνικών Υπηρεσιών Δήμων και Περιφερειών της χώρας. Δεν απαιτείται δηλαδή αλλαγή και εγκατάσταση νέων σηματοδοτών, παρά μόνο εκείνου του εξοπλισμού που θα κάνει τους υπάρχοντες συμβατούς με το λογισμικό. Στοχεύουμε ουσιαστικά στην ανάπτυξη, και μελλοντικά στην εγκατάσταση στις ήδη υπάρχουσες υποδομές, διαχείριση και συντήρηση «έξυπνων» συστημάτων σηματοδότησης. Ένα τέτοιο σύστημα μελλοντικά μπορεί να επικοινωνεί και να συνεργάζεται με παρόμοια συστήματα, ελέγχοντας τελικά όχι μόνο μία διασταύρωση, αλλά ένα πολύ μεγαλύτερο σύνολο.
Η εφαρμογή μας έχει την δυνατότητα να ελέγχει μια διασταύρωση σε πραγματικό χρόνο, άμεσα, πανεύκολα και χωρίς καθυστερήσεις. Τα κριτήρια με τα οποία ο αυτοματισμός μας παίρνει αποφάσεις και θα εκτελεί εντολές είναι τα εξής:
α) η προτεραιότητα στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Όταν «ανιχνεύει» την παρουσία τους στην διασταύρωση, εφαρμόζει τους κατάλληλους αλγορίθμους ώστε η πράσινη ένδειξη να εμφανισθεί εγκαίρως και το λεωφορείο να διέλθει της διασταύρωσης σε συνθήκες ελεύθερης ροής και με ασφάλεια.
β) Ανάλογα με τον αριθμό των πεζών στη διάβαση, το σύστημά μας δίνει προτεραιότητα στους πεζούς σε κάθε φανάρι, ιδιαίτερα όταν υπάρχει βροχή.
γ) Το λογισμικό λειτουργεί με στόχο τη βελτιστοποίηση του κύκλου σηματοδότησης, ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στις κυκλοφοριακές συνθήκες του κόμβου, αλλάζοντας το σηματοδοτικό πρόγραμμα (αυξομειώνοντας το πράσινο των προσβάσεων) με βάση τον φόρτο κάθε πρόσβασης και με στόχο την αποσυμφόρησή του.
Το θέμα της σηματοδότησης είναι αρκετά περίπλοκο και οποιαδήποτε ad hoc και μεμονωμένη εφαρμογή απαιτεί προσεκτική προσέγγιση. Παρόλα αυτά, η χρήση αισθητήρων για την προσαρμογή προγράμματος σηματοδότησης και επαύξησης του πρασίνου είναι μια εφαρμογή κοινή και σχετικά εύκολη στην υλοποίησή της. Ακολουθώντας αυτή την πρακτική, η εφαρμογή που δημιουργούμε εξασφαλίζει τα εξής πλεονεκτήματα:
- Μη μόνιμες – βαριές (κάτω από το οδόστρωμα συνήθως) εγκαταστάσεις αισθητήρων.
- Προτεραιότητα με ανίχνευση στους πεζούς, κάτι που αποτελεί σημαντική καινοτομία.
- Μη συνολική ευνόηση ρεύματος ανάλογα με τον κυκλοφοριακό φόρτο, παρά μόνο με την ύπαρξη ΜΜΜ εντός του επερχόμενου φόρτου και με πιθανή εναλλακτική το πράσινο μόνο της λεωφορειολωρίδας, αν υπάρχει.
Τα παραπάνω τρία στοιχεία, δεν συναντώνται σε ανάλογες– διαδεδομένες τουλάχιστον- εφαρμογές στην Ελλάδα.
Τα οφέλη που προσφέρει το «έξυπνο» σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας που αναπτύσσουμε είναι σημαντικά:

- αποθαρρύνει τη χρήση ΙΧ, αυξάνει την αξιοπιστία και την αποδοτικότητα των ΜΜΜ συμβάλλοντας στην περαιτέρω διάδοσή τους, ευνοεί την μετακίνηση πεζή.
- Βελτιστοποιεί τη χρήση των δημοσίων υποδομών και μειώνει τις πιέσεις που δέχονται οι πάροχοι των μεταφορών και οι φορείς τοπικής αυτοδιοί¬κησης από τους πολίτες.
- Αυξάνει την οδική ασφάλεια και προστατεύει τους πεζούς.
- Αλλάζει την καθημερινότητα των ανθρώπων μειώνοντας τον χρόνο των μετακινήσεών τους, ανακουφίζοντάς τους από το άγχος και βελτιώνοντας την ποιότητα της ζωής τους.
- Επιτρέπει στους εργαζόμενους να φτάνουν εγκαίρως στην εργασία τους, χωρίς εκνευρισμό που έχει επιπτώσεις στην απόδοσή τους.
- Διευκολύνει τη διάβαση των πεζών, ιδιαίτερα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες. Επιπλέον, εξοικονομεί δαπάνες με τη μείωση της άσκοπης κατανάλωσης βενζίνης.
- Μειώνει την ατμοσφαιρική ρύπανση μειώνοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των αυτοκινήτων.
Αν και δημιουργήθηκε στο σχολείο μακέτα που αναπαριστά το έξυπνο σύστημα φωτεινών σηματοδοτών, εξαρχής οι μαθητές/-τριες έθεσαν ως στόχο τη συμμετοχή τους στην Εμπορική Έκθεση του Junior Achievement Greece, ως πραγματική εταιρεία με μακέτα που δε θα θύμιζε σε τίποτα μια μαθητική ερευνητική εργασία. Έτσι, αποφασίστηκε να απευθυνθούν σε εταιρεία τραινομοντελισμού, η οποία θα κατασκεύαζε την επίσημη μακέτα του «έξυπνου» συστήματος που δημιούργησαν. Η τελική αυτή μακέτα είναι ένα παράδειγμα πλήρως αυτοματοποιημένου συστήματος ελέγχου αστικής διασταύρωσης.
• Το Οικονομικό Τμήμα της επιχείρησης, έπρεπε λοιπόν να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για τις πειραματικές δοκιμές και τη δημιουργία του έξυπνου συστήματος στο σχολείο, για την κατασκευή της επίσημης μακέτας και για τη συμμετοχή στην Εμπορική Έκθεση.
Υπολογίστηκε πως ένα κεφάλαιο της τάξης των 1.300€ θα ήταν αρκετό για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών. Έτσι εκδόθηκαν και διατέθηκαν 150 μετοχές ονομαστικής αξίας 2€ η μία και αναζητήθηκαν άμεσα χορηγίες. Οι μαθητές/-τριες απευθύνθηκαν σε μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των κατασκευών και των μεταφορών (Intrakat, Εγνατία οδός, ΑΝΑΒΕ, αλλά και την Α.Κ.Β.Ε.), οι οποίες ανταποκρίθηκαν άμεσα στο αίτημα για κάλυψη του κόστους δημιουργίας της μακέτας του «έξυπνου συστήματός», το οποίο ανήλθε συνολικά στο ποσό των 1.000€. Η προθυμία να στηρίξουν το εγχείρημα των παιδιών τα γέμισε με αισιοδοξία και ήταν για αυτά ψήφος εμπιστοσύνης στο εγχείρημά τους. Παράλληλα, ο μεγάλος χορηγός ήταν η εταιρεία ΙΚΕΑ Θεσσαλονίκης, που χρηματοδότησε την στρατηγική marketing της εταιρείας (2 αφίσες για το περίπτερο της εμπορικής έκθεσης, 100 διαφημιστικά τρίπτυχα, 28 μπλουζάκια με το λογότυπο της εταιρείας). Τα χρήματα από την έκδοση των μετοχών χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά εξοπλισμού (καλώδια, αισθητήρες, arduino κ.ά.), απαραίτητου για τις πειραματικές δοκιμές του συστήματος των έξυπνων φαναριών, αλλά και για την κάλυψη διαφόρων εξόδων.
• Ιδιαίτερα δραστήριο έπρεπε να είναι και το Τμήμα Marketing, το οποίο, σε συνεργασία και με το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων, ανέλαβε να προσεγγίσει τους μελλοντικούς πελάτες ενός «έξυπνου» συστήματος λειτουργίας φωτεινών σηματοδοτών, δηλ. τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης. Έτσι, ήρθαμε σε επαφή με τους Δημάρχους Τρικάλων, Νεάπολης Συκεών, Θεσσαλονίκης και τον Δήμο Ωραιοκάστρου, οι οποίοι ενδιαφέρθηκαν για το εγχείρημά μας. Μάλιστα ο Δήμαρχος Τρικάλων εξέφρασε την ευχή στο απώτερο μέλλον να συνεργαστεί μαζί μας, ενώ ο Αντιδήμαρχος Ψηφιακής Πολιτικής του Δήμου Ωραιοκάστρου δήλωσε με επιστολή τους προς τους μαθητές/-τριές μας πως «δείχνουν το δρόμο για ένα διαφορετικό αύριο» και τους προσκάλεσε στον Δήμο για να ακούσει τις ιδέες τους για μια «έξυπνη» πόλη. Δυστυχώς, πολλές προγραμματισμένες επαφές με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναβλήθηκαν λόγω κορωνοϊού.
Πολύ σημαντικές αποδείχθηκαν οι επαφές μας με στελέχη της Εγνατίας Οδού ΑΕ, τόσο για τη δημιουργία των «έξυπνων φαναριών» όσο και για την μελλοντική εξέλιξη και την πειραματική τους εφαρμογή. Η συνάντηση της ομάδας με στελέχη της εταιρείας (Σ. Σάκκο, Κ. Αναγνωστόπουλο, Ε. Ζιγκιριάδου) αποδείχθηκε ιδιαίτερα γόνιμη. Συζήτησαν μαζί μας θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του έξυπνου συστήματος σε πραγματικές συνθήκες, έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εξέφρασαν την πρόθεσή τους να προβούν άμεσα σε πειραματική εφαρμογή του. Μάλιστα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας κ. Κουτσούκος συμμετείχε σε μια από τις Γενικές Συνελεύσεις της εταιρείας μας, η οποία λόγω της πανδημίας πραγματοποιήθηκε με τηλεδιάσκεψη, και προσέφερε τη στήριξή του στην προσπάθειά μας.
Φυσικά, το Τμήμα Marketing σε συνεργασία με το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων ήταν επιφορτισμένο με το έργο της γνωστοποίησης των δράσεών μας, την προβολή και την προώθηση των υπηρεσιών μας, χρησιμοποιώντας πρακτικές χαμηλού κόστους και ιδιαίτερα το διαδίκτυο, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, τη Συμμετοχή σε Διαγωνισμούς και Εμπορικές Εκθέσεις και την προβολή στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.  Έτσι δημιουργήσαμε την ιστοσελίδα μας, λογαριασμούς στο Facebook και το Instagram, αλλά και επιχειρηματικό βίντεο, διαθέσιμο στο Youtube. Τέλος, για την προβολή των δράσεών μας δημιουργήσαμε επίσης διαφημιστικά έντυπα (ενημερωτικά τρίπτυχα και αφίσες), μπλουζάκια με το λογότυπό μας
6η φάση: Συμμετοχή της επιχείρησης στους διαγωνισμούς του Junior Achievement Greece. Πιο συγκεκριμένα συμμετείχαμε:
• Στην 15η Μαθητική Εμπορική Έκθεση της Θεσσαλονίκης του Junior Achievement Greece για τα σχολεία της Βόρειας Ελλάδας και της Κρήτης.
• Στον Virtual 15ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό «Καλύτερη Μαθητική Εικονική Επιχείρηση 2020» του Junior Achievement Greece, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 8 Μαΐου 2020.

Βραβεύσεις:
1. ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΡΑΒΕΙΟ στον 15ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό «Καλύτερη Μαθητική Εικονική Επιχείρηση 2020» του Junior Achievement Greece, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 8 Μαΐου 2020. Απονομή από την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Νίκη Κεραμέως.

2. ΤΡΙΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ στην 15η Μαθητική Εμπορική Έκθεση της Θεσσαλονίκης του Junior Achievement Greece για τα σχολεία της Βόρειας Ελλάδας και της Κρήτης.

Mάθετε περισσότερα για τον Διαγωνισμό

στο τηλέφωνο 210 – 68.98.593
ή email info@biomatiko.gr

Χορηγοί Επικοινωνίας